Mỡ vòng bi là gì? Có những loại mỡ vòng bi nào?

Mỡ vòng bi là gì? Có những loại mỡ vòng bi nào?

0 Comments

Vòng bi hay bạc đạn là một trong những chi tiết máy rất quan trọng, phổ biến trong nhiều loại máy móc. Với cấu tạo đặc biệt gồm các bi lăn chuyển động liên tục làm sinh ra ma sát, nhiệt độ cao. Do đó, chúng ta cần sử dụng mỡ vòng bi để bôi trơn, đảm bảo chất lượng cho vòng bi cũng như hiệu quả vận hành. Dưới đây là một số chi tiết cụ thể về dòng mỡ bôi trơn này.

Mỡ vòng bi là gì?

Để hiểu được mỡ vòng bi là gì thì đầu tiên chúng ta cần hiểu khái lược về vòng bi đã. Vòng bi hay còn được gọi là bạc đạn, tên tiếng Anh là bearings. Đó là thuật ngữ chỉ các loại ổ lăn, là những chi tiết truyền động cơ khí rất quan trọng trong máy móc. Những bộ phận hỗ trợ trục quay bên trong máy móc. Kết cấu bên trong vòng bi gồm các ổ trượt cùng sự gắn kết của những viên bi hình cầu, hình trụ,… để tạo thành lớp ma sát lăn. Các loại vòng bi được lắp ráp tại những vị trí có chuyển động quay trong các chi tiết máy. Nó có chức năng hạn chế việc thất thoát năng lượng, chịu tải, giảm ma sát,… cho máy móc, thiết bị.

Mỡ vòng bi là chất bôi trơn quan trọng
Mỡ vòng bi là chất bôi trơn quan trọng

Mỡ vòng bi là loại mỡ bôi trơn cho vòng bi nhằm làm giảm lực ma sát giữa các chi tiết trong vòng bi. Chúng giúp vòng bi vận hành trơn tru, êm ái, ít hỏng hóc. Mỡ bôi trơn vòng bi gồm có nhiều loại khác nhau nhưng đều được làm từ các thành phần chính như: dầu gốc, chất làm đặc và các phụ gia. Những chất này giúp mỡ vòng bi có khả năng chống nước, chịu nhiệt, chống gỉ, chống ăn mòn,…. rất tốt.

Tại sao phải bôi trơn cho vòng bi?

Bất kỳ vòng bi nào không chứa các vòng đệm kín đều cần được bôi trơn bằng mỡ chuyên dụng. Vậy bạn có biết tại sao những vòng bi này lại cần bôi trơn hay không?

Vòng bi dễ bị hỏng hóc khi khô mỡ, không được bôi trơn
Vòng bi dễ bị hỏng hóc khi khô mỡ, không được bôi trơn

Thực tế chính kết cấu đặc biệt cũng như nguyên lý làm việc liên tục của vòng bi khiến chi tiết này cần được bôi trơn định kỳ bằng mỡ bò. Vòng bi có kết cấu gồm hai vòng kim loại gồm vòng trong và ngoài. Giữa hai vòng này có các rãnh chứa những viên bi lăn. Những viên bi này được giữ cố định, cách đều nhau bởi vòng ngăn. Ngoài ra còn có phớt giúp làm kín, hạn chế bụi bẩn.

Khi trục trong vòng bi quay, vòng bi cũng sẽ quay cùng chiều với trục. Những viên bi lăn đồng thời chuyển động ngược chiều trục. Chính sự chuyển động liên tục của những chi tiết này khiến chúng rất dễ bị hư hỏng. Lực ma sát cao, quay liên tục khiến nhiệt độ tăng lên,… Do đó, để đảm bảo chất lượng vòng bi cũng như khả năng hoạt động của máy móc thì chúng ta cần phải dùng mỡ vòng bi để bôi trơn.

Những ưu điểm của mỡ vòng bi

Mỡ vòng bi được lựa chọn để bôi trơn cho vòng bi vì chúng có nhiều ưu điểm nổi bật như sau: 

Khả năng làm kín tốt
Khả năng làm kín tốt
  • Khả năng bôi trơn hiệu quả. Trong mỡ vòng bi có thành phần dầu gốc lớn có độ nhớt cao, cho khả năng bôi trơn bề mặt linh hoạt. Các chi tiết được bôi trơn sẽ làm giảm độ ma sát, vận hành trơn tru, ổn định, ít bị mài mòn, bị xước,… 
  • Tính chịu nhiệt cao. Hầu hết các loại mỡ vòng bi đều có thể vận hành tốt ở nhiều cấp độ nhiệt khác nhau, trung bình từ -50 độ C đến 180 độ C. Một số loại mỡ vòng bi đặc biệt như mỡ vòng bi tốc độ cao còn có nhiệt độ vận hành cao hơn lên đến vài trăm độ C mà không làm biến chất, thay đổi tính năng mỡ.
  • Lớp mỡ vòng bi sẽ được bao phủ các chi tiết. Từ đó ngăn không cho oxy cũng như nước tiếp xúc với mặt kim loại của bi lăn, vòng ngoài, vòng trong,… Từ đó ngăn chặn phản ứng oxy hóa bề mặt kim loại, chống ăn mòn vô cùng hiệu quả.
  • Mỡ vòng bi đều có điểm nhỏ giọt lớn, phù hợp cho nhiều hoạt động. Trạng thái linh hoạt của mỡ khi lỏng, khi đặc nhưng không hề làm mất đi tính chất của mỡ bôi trơn.
Bôi trơn hiệu quả
Bôi trơn hiệu quả
  • Mỡ vòng bi còn giúp ngăn bụi bẩn, nước lọt vào trong vòng bi. Mỡ bôi trơn có độ đặc sánh, tạo lớp bảo vệ không cho bụi bẩn đi vào vòng bi, hạn chế hư hỏng.
  • Loại mỡ này còn có khả năng chống nước tốt cho nên không bị rửa trôi cũng như không bị ảnh hưởng bởi các hóa chất phổ thông. 
  • Mỡ có kết cấu mềm mịn, không bị không khí, không keo dính cho nên dễ sử dụng với những thiết bị tra mỡ chuyên dụng như máy bơm mỡ, súng bơm mỡ,…

>> Xem thêm:

TOP 5 lợi ích khi sử dụng máy bơm mỡ đảm bảo bạn sẽ hài lòng

Review chi tiết máy bơm mỡ Kocu GZ-3 có tốt không?

Một số loại mỡ vòng bi 

Hiện nay mỡ bôi trơn được chia thành nhiều loại khác nhau. Mỗi loại lại có những đặc điểm riêng, phù hợp cho từng loại vòng bi có tốc độ, nhiệt độ hoạt động khác nhau. Có nhiều tiêu chí phân loại mỡ, trong đó dựa vào chất làm đặc là phổ biến hơn cả.

Mỡ vòng bi có gốc Canxi

Mỡ canxi là dòng mỡ đa dụng
Mỡ canxi là dòng mỡ đa dụng

Mỡ canxi là một trong những loại mỡ đầu tiên được sản xuất để sử dụng chung cho nhiều loại chi tiết máy. Tính năng chính của loại mỡ này là khả năng chống thấm nước tốt, chống ăn mòn, độ ổn định cơ học cao. Tuy nhiên, chất bôi trơn này được sử dụng tốt nhất ở mức nhiệt độ thấp, vì nhiệt độ cao có thể làm thay đổi cấu trúc của nó. Ngày nay, mỡ canxi và mỡ phức hợp canxi được sử dụng chủ yếu trong các ứng dụng công nghiệp, hàng hải, ô tô và nông nghiệp. 

Mỡ phức hợp nhôm

Mỡ phức hợp nhôm có thể chịu được nhiệt độ cực cao. Đây là một dòng mỡ chịu nhiệt, có đặc tính chống thấm nước ấn tượng, chống gỉ, chống ăn mòn và oxy hóa. Mỡ phức hợp nhôm được dùng chủ yếu trong ngành công nghiệp thực phẩm, nhưng cũng được biết là mang lại kết quả tuyệt vời khi được sử dụng trong ngành ô tô, xây dựng và nông nghiệp.  

Mỡ vòng bi gốc Lithium

Mỡ  Lithium rất phổ biến 
Mỡ  Lithium rất phổ biến

Mỡ Lithium là loại mỡ đa dụng phổ biến nhất hiện nay. Chúng được biết đến với độ bền, độ nhớt cao và tính ổn định. Mỡ bò này được thiết kế để bảo vệ các chi tiết máy lâu dài, chống lại quá trình oxy hóa, ăn mòn, nhiệt độ khắc nghiệt và hao mòn. Mỡ bôi trơn Lithium và và phức hợp Lithium cũng có đặc điểm bôi trơn tuyệt vời, chống nước tốt và chịu tải trọng và áp suất cao. Chúng phù hợp với nhiều ứng dụng khác nhau, bao gồm ô tô, thiết bị làm vườn, công nghiệp,…

Mỡ phức hợp Bari 

Đây là loại mỡ vòng bi hiệu suất cao được biết đến rộng rãi nhờ tính ổn định cơ học, chịu nhiệt độ cao, chịu tải trọng lớn, tốc độ cao, khả năng chịu nước tuyệt vời, độ ổn định oxy hóa lớn, cũng như khả năng chống lại các loại hóa chất khác nhau. Mỡ phức hợp Bari được dùng trong các ứng dụng đòi hỏi tải trọng lớn, như trong công nghiệp, hàng không, hàng hải và sản xuất. 

Mỡ vòng bi gốc Bentonite 

Mỡ đất sét sử dụng bột đất sét để làm đặc
Mỡ đất sét sử dụng bột đất sét để làm đặc

Mỡ Bentonite hay mỡ đất sét là chất bôi trơn gốc đất sét, có nghĩa là trong thành phần mỡ, chất làm đặc là đất sét Bentonite. Loại mỡ này thường được gọi là chất bôi trơn không nóng chảy vì nó không có điểm nhỏ giọt. Các đặc tính chính của loại mỡ này là khả năng chống thay đổi nhiệt độ, chống mài mòn tuyệt vời, khả năng chịu nước, độ ổn định cơ học cao. Mỡ Bentonite lý tưởng cho các ứng dụng tải trọng nặng và nó thường được sử dụng trong ngành công nghiệp thép, sản xuất, xây dựng, khai thác mỏ và gốm sứ.

Mỡ Polyurea

Mỡ Polyurea đã trở nên rất phổ biến do các đặc tính tuyệt vời của nó, như khả năng chống nước vượt trội, tính ổn định oxy hóa lớn, chống gỉ và chống ăn mòn, độ bền, tính linh hoạt, độ ổn định cơ học tốt, cũng như hiệu suất ở nhiệt độ cao. Do các tính năng này, mỡ polyurea được khuyến khích sử dụng cho các ứng dụng có tuổi thọ cao và được sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau. Nó được coi là rất quan trọng để bôi trơn thích hợp các nhà máy thép và động cơ điện.

Những lưu ý khi lựa chọn mỡ vòng bi

Để lựa chọn được loại mỡ vòng bi phù hợp thì người dùng nên quan tâm đến một số yếu tố như sau:

Lựa chọn loại mỡ phù hợp cho từng loại vòng bi
Lựa chọn loại mỡ phù hợp cho từng loại vòng bi
  • Dầu gốc: Dầu gốc đại diện cho tính chất bôi trơn, đặc biệt nó quyết định hiệu suất tổng thể của mỡ. Ba loại dầu gốc là dầu khoáng, dầu tổng hợp và dầu thực vật. Dầu tổng hợp được đánh giá là tốt nhất về khả năng bảo vệ, khả năng chịu nhiệt độ và thời tiết,…
  • Chất phụ gia: Các chất phụ gia được sử dụng để nâng cao tính năng và chất lượng của từng loại mỡ và tăng hiệu suất của nó. Các chất phụ gia phổ biến nhất là phụ gia chịu cực áp, chống oxy hóa, chống rỉ và ăn mòn,… Lựa chọn loại mỡ có những phụ gia phù hợp với nhu cầu sử dụng.
  • Chất làm đặc: Chất làm đặc được sử dụng để cho phép tất cả các thành phần dầu mỡ kết dính tốt hơn, giúp tăng hiệu quả tổng thể của mọi loại dầu mỡ. Các loại chất làm đặc thường được sử dụng là xà phòng đơn giản và phức tạp, dựa trên các hợp chất liti, canxi, nhôm, polyurea, bari,…
Quan tâm đến chỉ số NLGI khi chọn mỡ
Quan tâm đến chỉ số NLGI khi chọn mỡ
  • Chỉ số nhất quán NLGI: hay còn gọi là độ xuyên kim, độ đặc lỏng của mỡ,… được sử dụng để xác định mức độ đặc hoặc lỏng của mọi loại mỡ. Mỗi loại mỡ được gán một số NLGI cụ thể gồm 9 mức là 000; 00; 0; 1; 2; 3; 4; 5; 6. Các cấp NLGI này sau đó được sử dụng để thể hiện mức độ đặc của mỗi loại mỡ. Ví dụ, mỡ NLGI cấp 000 là hoàn toàn lỏng, mỡ NLGI cấp 0 được mô tả là rất mềm, mỡ NLGI 1 là mềm, mỡ NLGI 2 được coi là bình thường, mỡ NLGI 3 là rắn, trong khi mỡ NLGI 6 được định nghĩa là rất cứng.
  • Độ nhớt: chỉ số này xác định khả năng duy trì ổn định và bảo vệ hiệu quả của mỡ khỏi ma sát. Độ nhớt cao hơn mang lại sự ổn định cao hơn khi dầu mỡ tiếp xúc với tải nặng, chậm, trong khi độ nhớt thấp hơn là lý tưởng cho các ứng dụng tốc độ cao. 

Mỡ vòng bi rất quan trọng để duy trì chất lượng cũng như khả năng vận hành ổn định của vòng bi. Mỗi vòng bi của mỗi thiết bị lại có những tốc độ, nhiệt độ khác nhau cho nên bạn cần lựa chọn loại mỡ vòng bi phù hợp.

Trả lời